مقالات

دتکتور شعله چیست؟راهنمای تخصصی Flame Detector

دتکتور-شعله

در بسیاری از صنایع حساس مانند نفت و گاز، پالایشگاه‌ها، کارگاه‌های جوشکاری، نیروگاه‌ها و انبارهای مواد سوختنی، کوچک‌ترین شعله می‌تواند منجر به یک حادثه بزرگ شود. به همین دلیل در چنین محیط‌هایی استفاده از دتکتور شعله (Flame Detector) به عنوان پیشرفته‌ترین سنسور تشخیص آتش الزامی است. این دتکتور برخلاف دتکتور دود یا حرارتی، نیازی به وجود دود غلیظ یا افزایش دما ندارد و تنها با تحلیل نور منتشرشده از شعله در کسری از ثانیه، حریق را تشخیص می‌دهد.

در این مقاله به طور کامل بررسی می‌کنیم که دتکتور شعله چیست، چگونه کار می‌کند، چه انواعی دارد، کاربردها و مزایا و معایب آن چیست و چه نکاتی هنگام خرید دتکتور شعله باید در نظر گرفته شود.

دتکتور شعله چیست؟

دتکتور شعله نوعی سنسور اعلام حریق است که با استفاده از فناوری نورسنجی، وجود شعله مستقیم را شناسایی می‌کند. این دتکتورها معمولاً از سه نوع حسگر بهره می‌برند:

  • UV (فرابنفش)
  • IR (مادون قرمز)
  • UV/IR ترکیبی

هر شعله هنگام سوختن انرژی نورانی خاصی ساطع می‌کند. دتکتور شعله با حسگرهای نوری این انرژی را تحلیل کرده و در صورت تطابق با الگوی شعله واقعی، آتش‌سوزی را تشخیص می‌دهد.

دتکتور شعله چگونه کار می‌کند؟

عملکرد این دتکتورها بر اساس تشخیص نور در بازه‌های مشخص طیف الکترومغناطیسی است. زمانی که یک شعله ایجاد می‌شود، طیف نوری مشخصی شامل فرابنفش، مادون قرمز یا هر دو را تولید می‌کند. دتکتور با بررسی این الگو، آتش را شناسایی و اعلام می‌کند.

مراحل عملکرد یک Flame Detector

  1. دریافت امواج نوری UV یا IR توسط سنسور اصلی
  2. تحلیل فرکانس نور دریافتی و مقایسه با الگوی شعله
  3. فیلتر کردن نورهای مزاحم مانند نور خورشید، جرقه، لامپ‌های گازی و…
  4. تشخیص شعله واقعی
  5. ارسال سیگنال هشدار به پنل
  6. فعال‌سازی سیستم اعلان یا اطفای حریق

این فرآیند در کمتر از چند میلی‌ثانیه انجام می‌شود که آن را سریع‌ترین دتکتور اعلام حریق می‌سازد.

انواع دتکتور شعله و تفاوت آن‌ها

دتکتورهای شعله در سه نوع اصلی طراحی می‌شوند. انتخاب مدل مناسب کاملاً به نوع محیط، شدت خطر و فاصله مورد نیاز بستگی دارد.

۱. دتکتور شعله UV (فرابنفش)

این حسگرها نور فرابنفش ساطع‌شده از شعله را در محدوده ۱۸۵ تا ۲۶۰ نانومتر شناسایی می‌کنند.

مزایای دتکتور شعله فرابنفش UV

  • سرعت تشخیص فوق‌العاده سریع
  • توانایی تشخیص شعله‌های هیدروکربنی و غیرهیدروکربنی

معایب دتکتور شعله فرابنفش UV

  • حساس به UV ناشی از جوشکاری، رعد و برق و قوس الکتریکی
  • مناسب محیط‌های داخلی و کم‌نور

کاربردهای دتکتور شعله فرابنفش UV

  • اتاق ژنراتورها
  • اتاق برق و تابلوهای صنعتی
  • صنایع شیمیایی داخل سالن

۲. دتکتور شعله IR (مادون قرمز)

این مدل نور مادون قرمز تولیدشده توسط شعله را تشخیص می‌دهد و در محیط‌های باز عملکرد مناسبی دارد.

مزایای دتکتور شعله مادون قرمز

  • مقاوم در برابر نور خورشید
  • مناسب محیط‌های وسیع و فضای باز

معایب دتکتور شعله مادون قرمز

  • احتمال خطا در حضور منابع گرمای شدید
  • واکنش کمی کندتر از UV

کاربردهای دتکتور شعله مادون قرمز

  • انبارهای بزرگ
  • سوله‌های فلزی
  • صنایع سنگین

۳. دتکتور شعله UV/IR (ترکیبی) – دقیق‌ترین مدل

این مدل هم‌زمان هر دو طیف UV و IR را بررسی می‌کند و تقریباً نزدیک‌ترین عملکرد به «تشخیص ۱۰۰٪ صحیح» را دارد.

مزایای دتکتور شعله ترکیبی

  • کمترین درصد آلارم اشتباه
  • بهترین عملکرد در محیط‌های صنعتی حساس
  • مناسب فضاهای باز و بسته

کاربردهای دتکتور شعله ترکیبی

  • پالایشگاه‌ها
  • صنایع نفت و گاز
  • فرودگاه‌ها
  • مخازن سوخت و مواد قابل اشتعال

این مدل گران‌تر است، اما بیشترین امنیت را فراهم می‌کند.

مزایای دتکتور شعله

  • سریع‌ترین تشخیص حریق در کمتر از یک چشم‌برهم‌زدن
  • تشخیص بدون نیاز به دود یا حرارت
  • عملکرد دقیق در محیط صنعتی
  • پوشش‌دهی فاصله‌های طولانی (۳۰ تا ۶۰ متر)
  • قابلیت اتصال به سیستم اطفای خودکار
  • مقاوم در برابر گرد و غبار و آلودگی

معایب دتکتور شعله

  • قیمت بالاتر نسبت به دتکتور دود و حرارتی
  • نیاز به زاویه دید باز و بدون مانع
  • حساسیت به نور شدید یا منابع گرما (در برخی مدل‌ها)

به همین دلیل استفاده از آن معمولاً محدود به محیط‌های صنعتی پرخطر است.

دتکتور شعله برای چه مکان‌هایی مناسب است؟

این دتکتور بیشتر در مکان‌هایی نصب می‌شود که احتمال آتش‌سوزی ناگهانی و شعله مستقیم زیاد است، مانند:

  • پالایشگاه‌ها و خطوط گاز
  • اتاق دیزل ژنراتور
  • انبار سوخت و حلال‌ها
  • صنایع پتروشیمی
  • کارگاه‌های جوشکاری
  • نیروگاه‌ها
  • آشیانه هواپیما و کارخانجات بزرگ

نکات مهم هنگام خرید دتکتور شعله

قبل از خرید باید این موارد را بررسی کنید:

  • نوع محیط (باز یا بسته)
  • نوع ماده اشتعال‌پذیر
  • فاصله مورد نیاز برای تشخیص
  • وجود نور خورشید یا منابع گرما
  • سطح خطر و استانداردهای پروژه

همچنین اگر نیاز به بالاترین امنیت دارید، مدل‌های UV/IR ترکیبی بهترین گزینه هستند.

قیمت دتکتور شعله چقدر است؟

قیمت دتکتور شعله بسته به نوع UV، IR یا UV/IR، برند سازنده و برد تشخیص، متفاوت است.
به‌طور کلی:

  • UV → ارزان‌تر
  • IR → متوسط
  • UV/IR → گران‌ترین اما دقیق‌ترین

برای پروژه‌های صنعتی مهم، معمولاً مدل‌های UV/IR پیشنهاد می‌شود.

خرید دتکتور شعله

دتکتور شعله یکی از حیاتی‌ترین تجهیزات اعلام حریق در محیط‌های صنعتی و پرخطر است. این حسگر با تحلیل نور شعله، آتش را در کوتاه‌ترین زمان ممکن تشخیص می‌دهد و نقش مهمی در جلوگیری از حوادث بزرگ دارد. شناخت انواع دتکتور شعله، نحوه عملکرد آن و توجه به شرایط محیط می‌تواند در انتخاب بهترین مدل تأثیرگذار باشد.

آتش پویا  آماده همکاری با شرکت‌های ساختمانی، انبوه‌سازان، مهندسین ناظر و نصابان سیستم‌های ایمنی است.

آدرس ما : تهران، لاله زار جنوبی، مجتمع تجاری فراز لاله زار، طبقه دوم، پلاک 43

شماره تماس: 09199552952   | 02136055484

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *