آشنایی با استاندارد ایمنی حریق در بیمارستان

بیمارستان‌ها از جمله حساس‌ترین و حیاتی‌ترین مراکز درمانی هستند که ایمنی در آن‌ها نقش مستقیم در حفظ جان بیماران و کادر درمان دارد.

از آن‌جایی که در بیمارستان‌ها مواد قابل اشتعال، تجهیزات برقی متعدد و اکسیژن در حجم زیاد وجود دارد، رعایت استاندارد ایمنی حریق در بیمارستان امری کاملاً حیاتی و الزامی است.

در این مقاله با مهم‌ترین ضوابط، استانداردها و راهکارهای اجرایی در زمینه پیشگیری، کشف و مهار حریق در مراکز درمانی آشنا می‌شویم.

اهمیت رعایت استاندارد ایمنی حریق در بیمارستان

هرگونه آتش‌سوزی در بیمارستان می‌تواند پیامدهای فاجعه‌بار به همراه داشته باشد، زیرا بسیاری از بیماران توانایی حرکت سریع برای تخلیه محل را ندارند.
بنابراین طراحی و اجرای سیستم‌های ایمنی حریق در بیمارستان باید با حساسیت ویژه‌ای انجام شود تا بتوان در کوتاه‌ترین زمان ممکن آتش را شناسایی، هشدار را صادر و عملیات اطفا را آغاز کرد.

رعایت استانداردهای ایمنی حریق باعث می‌شود:

• زمان واکنش اضطراری کاهش یابد.
• آسیب‌های جانی و مالی به حداقل برسد.
• فعالیت‌های حیاتی بیمارستان دچار وقفه نشود.
• تأییدیه‌های سازمان آتش‌نشانی و وزارت بهداشت اخذ شود.

استانداردهای اصلی ایمنی حریق در بیمارستان

در ایران، طراحی و اجرای سیستم‌های اعلام و اطفا حریق در مراکز درمانی بر اساس استانداردهای بین‌المللی مانند NFPA (National Fire Protection Association) و ضوابط سازمان آتش‌نشانی تهران انجام می‌شود.

برخی از مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

1. استاندارد NFPA 101 (Life Safety Code)

این استاندارد مربوط به ایمنی جان افراد در ساختمان‌هاست و بر مسیرهای خروج اضطراری، سیستم تهویه دود، روشنایی اضطراری و ایمنی بیماران تمرکز دارد.

2. استاندارد NFPA 72

استاندارد تخصصی طراحی، نصب و نگهداری سیستم‌های اعلام حریق است. در این بخش نوع دتکتورها، محل نصب، فاصله‌ها و نحوه سیم‌کشی سیستم مشخص می‌شود.

3. استاندارد NFPA 13

این استاندارد مربوط به طراحی و نصب سیستم‌های اسپرینکلر (Sprinkler System) یا سیستم آب‌پاش خودکار در بیمارستان‌هاست.

4. ضوابط سازمان آتش‌نشانی ایران

سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی تهران نیز ضوابط اختصاصی برای ساختمان‌های درمانی تدوین کرده است که شامل:

• استفاده از تجهیزات دارای تأییدیه رسمی
• طراحی نقشه اعلام و اطفا حریق توسط مهندس تأیید صلاحیت‌شده
• رعایت فاصله نصب تجهیزات طبق مقررات ملی ساختمان (مبحث ۱۳ و ۳)
  می‌باشد.

اجزای اصلی سیستم اعلام حریق در بیمارستان

سیستم اعلام حریق در بیمارستان معمولاً از نوع آدرس‌پذیر (Addressable) انتخاب می‌شود تا محل دقیق بروز آتش به‌سرعت شناسایی شود. اجزای این سیستم شامل:

• مرکز کنترل اعلام حریق (Fire Alarm Panel)
• دتکتور دود، حرارت و گاز در اتاق‌ها، راهروها و بخش‌های فنی
• شستی اعلام حریق در مسیرهای خروج
• آژیر و فلاشر هشدار با صدای یکنواخت و ملایم
• ریموت اندیکاتور برای نشان‌دادن محل دقیق حادثه در راهروها

استاندارد نصب سیستم اطفا حریق در بیمارستان

بخش‌های حیاتی مانند اتاق عمل، ICU و آزمایشگاه‌ها باید علاوه بر سیستم اعلام، به سیستم اطفای خودکار نیز مجهز باشند. این سیستم‌ها شامل:

• اسپرینکلرهای خودکار آبی یا گازی
• کپسول‌های اطفا حریق CO₂ و FM200
• پمپ و مخزن ذخیره آب اطفا حریق

نصب و نگهداری این سیستم‌ها باید طبق استاندارد NFPA 25 و تحت نظارت مهندس ایمنی انجام شود.

الزامات ایمنی ساختاری بیمارستان‌ها

رعایت الزامات فیزیکی و معماری نیز از ارکان ایمنی حریق محسوب می‌شود:

• استفاده از مصالح ضد حریق در دیوارها و سقف‌ها
• نصب درب‌های ضد دود و ضد آتش در بخش‌های حیاتی
• پیش‌بینی مسیرهای خروج اضطراری با علامت‌های شب‌نما
• استفاده از روشنایی اضطراری در زمان قطعی برق
• تهویه و تخلیه دود در صورت بروز آتش‌سوزی

نقش آموزش و نگهداری در افزایش ایمنی حریق

حتی پیشرفته‌ترین سیستم‌های اعلام و اطفا بدون آموزش کارکنان و نگهداری منظم، کارایی لازم را ندارند. بنابراین لازم است:

• کارکنان با نحوه استفاده از شستی، کپسول و خروج اضطراری آشنا باشند.
• سیستم اعلام حریق ماهیانه تست شود.
• سرویس و نگهداری تجهیزات طبق دستورالعمل سازنده انجام گیرد.

جمع‌بندی

ایمنی حریق در بیمارستان، صرفاً نصب چند دتکتور یا آژیر نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از اقدامات فنی، طراحی مهندسی، آموزش و نگهداری مستمر است.
رعایت استانداردهای بین‌المللی و ملی، استفاده از تجهیزات دارای تأییدیه معتبر و اجرای صحیح توسط تیم‌های متخصص، تضمین‌کننده امنیت بیماران، کادر درمان و ساختمان بیمارستان خواهد بود.

در نهایت، همکاری با شرکت‌های معتبر نصب و نگهداری سیستم‌های اعلام و اطفا مانند آتش پویا، می‌تواند گام مهمی در جهت اجرای ایمن و استاندارد سیستم‌های حفاظت حریق در مراکز درمانی باشد.

جهت دریافت لیست قیمت به‌روز، کاتالوگ محصولات، یا مشاوره رایگان با ما تماس بگیرید.

آدرس ما : تهران، لاله زار جنوبی، مجتمع تجاری فراز لاله زار، طبقه دوم، پلاک 43

شماره تماس: 09199552952   | 02136055484